bốc rời
Định nghĩa
Tính từ:
- Phung phí, hoang toàng: Chỉ hành vi tiêu xài tiền bạc một cách vô độ, không suy nghĩ, không tiếc nuối.
- Bừa bãi, buông thả: Chỉ lối sống, cách hành xử thiếu kiềm chế, thiếu suy nghĩ về hậu quả, đặc biệt trong việc tiêu dùng.
Động từ (cách dùng ít phổ biến hơn):
- Hành động phung phí, tiêu xài hoang phí: Hành động cụ thể của việc tiêu tiền một cách vô tội vạ.
Ví dụ sử dụng
Tính từ:
- Anh ta sống rất bốc rời, lương vừa về đã tiêu hết sạch. (Anh ta sống rất phung phí, lương vừa về đã tiêu hết sạch.)
- Cái tính bốc rời của nó khiến gia đình khánh kiệt. (Tính hoang toàng của anh ta khiến gia đình khánh kiệt.)
Động từ (cách dùng cổ/ít gặp):
- Cậu ấy cứ bốc rời hết tiền bạc vào những trò vô bổ. (Cậu ấy cứ phung phí hết tiền bạc vào những trò vô bổ.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Ăn chơi bốc rời": Một cụm từ cố định, nhấn mạnh lối sống hưởng lạc, tiêu xài phung phí không kiểm soát.
- Sau khi trúng số, anh ta bắt đầu một cuộc sống ăn chơi bốc rời. (Sau khi trúng số, anh ta bắt đầu một cuộc sống ăn chơi phung phí.)
"Bốc rời của cải": Cách nói nhấn mạnh hành vi làm tiêu tan, phung phí tài sản.
- Kẻ bất tài ấy chỉ biết bốc rời của cải cha ông để lại. (Kẻ bất tài ấy chỉ biết phung phí của cải cha ông để lại.)
Biến thể và từ gần giống
- Bốc (động từ): Trong ngữ cảnh này, hàm ý hành động nhanh chóng, thiếu suy nghĩ, như "bốc tiền", "bốc phét".
- Phung phí (động từ/tính từ): Từ đồng nghĩa trực tiếp, chỉ sự lãng phí, tiêu xài quá mức cần thiết.
- Hoang toàng (tính từ): Chỉ tính cách hoặc hành vi tiêu xài vô độ, không biết tính toán.
- Phá tán (động từ): Làm tiêu tan tài sản, thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng hơn.
Từ đồng nghĩa
- Hoang phí: Tiêu xài lãng phí.
- Vung tay quá trán: Thành ngữ chỉ việc tiêu tiền quá mức.
- Xài sang: Tiêu xài một cách hào phóng, thậm chí quá mức.
Từ trái nghĩa
- Tằn tiện: Tiết kiệm quá mức.
- Chi tiêu có kế hoạch: Tiêu xài có tính toán.
- Dè sẻn: Sử dụng một cách tiết kiệm, cẩn thận.
Lưu ý sử dụng
- Phong cách: Từ "bốc rời" mang sắc thái khẩu ngữ, thường dùng trong văn nói hoặc văn viết mang tính phê phán, châm biếm. Đây là một từ cũ, ít được dùng trong văn phong trang trọng, hiện đại.
- Đối tượng: Thường dùng để phê phán hành vi tiêu xài của một cá nhân, đặc biệt khi hành vi đó dẫn đến hậu quả xấu cho bản thân hoặc gia đình.